فوتبال یک ورزش تیمی است که بین دو تیم، هر کدام متشکل از یازده بازیکن (player) بازی می شود. فوتبال امروزه به عنوان پرطرفدارترین ورزش در جهان شناخته می شود. فوتبال یک ورزش توپی (ball game) است که بر روی زمین چمن یا چمن مصنوعی مستطیلی شکل که در دو انتهای عرضی آن دو دروازه قرار دارد بازی می شود. هدف از انجام این بازی، بثمر رساندن گل است، یعنی حرکت توپ به سمت دروازه حریف و وارد کردن توپ به آن.
در کل بازی، تنها دروازه بان (goal keeper)، یعنی شخصی که پست او حفاظت از دروازه است، اجازه لمس کردن توپ را با دستانش در محوطه جریمه دارد، درحالیکه دیگر بازیکنان این ورزش، می باست توپ را با پاهای خود لمس کنند، البته دیگر اعضای بدن مانند سر و سینه اجازه لمس کردن یا ضربه زدن به توپ را دارند – فقط دستان اجازه ندارند.
تیمی که در پایان یک بازی بیشترین گل را زده باشد، تیم برنده است. اگر نتیجه بازی در آخر به تساوی بی انجامد، یا بازی با نتیجه مساوی به پایان می رسد، به وقت اضاف و/یا ضربات پنالتی موکول می شود. این موضوع بستگی به قالب رقابتی دارد که بازی در چهارچوب آن انجام می شود.
بازی فوتبال مدرن امروزی در اصل توسط کشور انگلستان تدوین و قانون گذاری شده است. اتحادیه فوتبال این کشور که در سال 1863 تاسیس شد، و به عنوان قدیمی ترین سازمان فوتبال جهان بشمار می رود، قانون و سیستم بازی فوتبال امروزی را بنیان گذاری کرده است. فوتبال توسط
فدراسیون بین المللی فوتبال (
فیفا) اداره و کنترل می شود. معتبرترین رقابتهای بین المللی، رقابت
جام جهانی فوتبال است، که هر چهار سال یکبار برگزار می گردد. این رویداد، پربیننده ترین رویداد در جهان بشمار می رود.
طبیعت بازی فوتبال
فوتبال براساس و مطابق مجموعه قوانین و احکامی که
قوانین بازی (
Laws of the Game) نام دارد بازی می شود. این بازی با یک توپ گرد که “توپ فوتبال” (football) نام دارد بازی می شود. دو تیم یازده نفره برابر یکدیگر قرار می گیرند که بازیکنان هر تیم سعی در بثمر رساندن گل، یعنی وارد کردن توپ فوتبال به داخل دروازه تیم مقابل را دارند. تیمی که در پایان وقت بازی بیشتر از تیم مقابل گل زده باشد، تیم برنده است. چنانچه تعداد گلهای تیم مساوی باشد، بازی به تساوی می رسد.
قانون اساسی این بازی اینست که، بازیکنان (به غیر از دروازه بانها) اجازه کنترل و لمس کردن توپ در زمان بازی با دستان و بازوهایشان را ندارند (البته آنها برای پرتاب توپ به داخل زمین، هنگامی که توپ به خارج از خطوط طولی زمین می رود، باید از دستانشان استفاده کنند). آنها برای کنترل و ضربه به توپ می توانند از پاها و اعضای دیگر بدن – بجز دستها و بازوان – استفاده کنند.
بازیکنان هنگام بازی با
دریبل زنی، کنترل توپ، پاسدهی، ضربه و شوت و حرکات تکنیکی انفرادی و تاکتیکی گروهی سعی می کنند تا موقعیت گلزنی را برای خود یا هم تیمی هایشان فراهم آورند و معمولا دروازه بانها به عنوان نگهبان از دروازه تیم خود به عنوان آخرین شخص دفاعی حفاظت می کنند تا توپ وارد دروازه نشود.
قاضی بازی داور نامیده می شود، او وظیفه دارد قوانین بازی را بی طرفانه درزمین اجرا کند. درگیریهای فیزیکیی که احتمال آسیب به بازیکن را دارند، ممنوع هستند و داور موظف است به محض مشاهده چنین درگیریهایی با زدن سوت بازی را متوقف و براساس قانون تصمیم گیری کند. پس از توقف بازی توسط داور، بازی می بایست مجددا شروع شود (restart).
در این ورزش، بازیکنان هر کدام دارای پست و وظیفه ای خاص هستند. دروازه بان، مدافعان، هافبکها و مهاجمین. این پستها و موقعیتها براساس توانایی بازیکنان و قالبهای فنی تیم مشخص می گردند. وجود فقط یک دروازه بان در بازی الزامیست. معمولا مدافعین تیم برای مهار کردن مهاجمین تیم در نظر گرفته می شوند. بازیکنان خطوط وسط (هافبکها) نیز برای کنترل بازی، دریافت توپ از مدافعین و ایجاد موقعیت برای مهاجمین بکار گرفته می شوند در حالیکه مهاجمین به عنوان وظیفه اصلی خود، گلزنی را در دستور کار خود قرار می دهند.
طرح بندی بازی قالب تیمی یا formation نامیده می شود. قالب تیمی و تعریف تاکتیک و استراتژی بازی توسط مربی تیم طراحی می گردد.
